- Polska YMCA we
Francji
-
- MIECZYSLAW WERNO
-
- Historia Polskiej YMCA we Francji rozpoczyna
sie od lutego 1940r. kiedy to zasluzony i niezwyklego poswiecenia
Generalny Dyrektor Polskiej YMCA, Pawel Super, przybywa do Francji
na zaproszenie 6wczesnego Vice-Ministra Spraw Wojskowych w tworzacym
sie Rzadzie Polskim, aby zorganizowac prace w dziedzinie opieki
kulturalno-oswiatowej nad zolnierzem. Zaledwie w kilka tygodni,
Pawel Super zorganizowal Komitet Pracy Wojskowej i przeszkolil
grono pracownik6w uruchomiajac pierwsze osrodki YMCA wsr6d formujacej
sie nowej Armii , skladajacej sie w duzym procencie z mlodziezy
urodzonej na emigracji, kt6ra nie znala Polski i nigdy nie widziala
wojska polskiego. Powstaly wtedy biblioteki polowe, swietlice
rozrywkowe, ruchome kantyny zaopatrzenia niezbednych rzeczy.
Po upadku Francji, Polska YMCA w dalszym ciagu prowadzila swoja
dzialalnosc w ograniczonym zakresie dostosowanym do potrzeb i
warunk6w zycia wsr6d internowanych zolniezy przebywajacych na
poludniu Francji, w tak zwanych kompaniach pracy, jak i cywilnych
uciekinier6w przebywajacych w schroniskach Czerwonego Krzyza.
Natychmiast po wyzwoleniu Francji, YMCA przystapila do przestawienia
swej dzialalnosci na tory nowo zaistnialych warunk6w.
I tak, od 1945r, w calej Francji, gdzie tylko powstaly wieksze
skupiska polskie, zorganizowane zostaly swietlice stale lub ruchome
w kt6rych odbywaly sie wieczome kursy techniczne i jezykowe,
kursy dla uchodzc6w cywilnych i bylych wojskowych, w zakresie
przygotowania do zycia i pracy, odczyty dotyczace zagadnien spolecznych,
kulturalnych i gospodarczych, przedstawienia, pokazy filmowe,
i wystawy.
Przy Bibliotece Polsk:iej w Paryzu, dla mlodzie:zy, zorganizowane
zostalo Wyzsze Studium Polskie. Wyklady odbywaly sie 3 razy w
tygodniu, w zakresie trzech wydzial6w : humanistyczny, prawny
i ekonomiczny. Wsr6d wykladowc6w, m. in. byli zasluzeni i znani
: Dyrektor Biblioteki , Czeslaw Chowaniec; Profesor Zygmunt Dygat
(dlugoletni prezes Polskiej YMCA we Francji); Dr. Maria Galltzowska;
Dyr. Waclaw Grzybowski; Dyr. Francisiek Pulaski i Ks. Dr. A.
Jakubisiak. Ponadto, uruchomione zostaly kursy korespondencyjne
i zawodowe oraz biblioteki ruchome.
Tak ozywiona dzialalnosc trwala do czasu kiedy zycie powojenne
zaczelo powracac do stabilizacji, duza ilosc uchodzc6w politycznych
zaczela wyjezdzac za Ocean, a inni,asymilujac sie w srodowisko
francuskie, opuszczali skupiska polskie, co spowodowalo likwidacje
ognisk i dzialalnosc ograniczyla sie do okregu paryskiego.
Praca YMCA polskiej byla skupiona w ramach Comite d' Action YMCA
utworzonego zaraz po wojnie przez World's Alliance Committee
of YMCA do opieki nad jencami i uchodzcami cywilnymi. Dyrektorem
polskiej YMCA, do 1959r. byl Stefan Olesinski, a nastepnie Mieczyslaw
Wemo do 1984 r., data zakonczenia dzialalnosci.
Po przejeciu prac i majatku Comite d' Action YMCA w latach 70
przez Narodowy Komitet Francuskiej UCJG (Union Chr6tienne de
Jeunes Gens), nastapily mozolne pertraktacje pomiedzy Polska
YMCA w W. Brytanii a ruchem francuskim nad zachowaniem samodzielnosci
dla Sekcji Polskiej. Przy wydatnej i usilnej pomocy Dyr.Jeo Bednarka
z Genewy, Polska YMCA we Francji zostala uznana jako Sekcja wchodzaca
w sklad PolskiejYMKI Wielkiej Brytanii, jej prezes, Mieczyslaw
Wrzecian wszedl do Rady Wykonawczej Union Chretienne de Jeunes
Gens de Paris, a dyrektor Mieczyslaw Wemo do Kolegium Sekretarzy
Narodowego Ruchu francuskiego. Z tego tytulu organizowal program
kulturalny dla grup etnicznych w Foyer de Paris i zajmowal sie
szeroko zakrojona praca socjalna w UCJG de Paris dla licznie
przyjetych we Francji uchodzc6w z Chili, Vietnamu, Cambodzy i
Laosu.
Reorganizacja ta pozwolila na utrzymanie stalego polskiego sekretariatu
i w oparciu o dobrze polozony dom UCJG na rozw6j dzialalnosci
wsr6d polonii paryskiej, mlodziezy studiujacej i nowo naplywajacej
emigracji z Kraju. Urzadzano wieczory literackie, odczyty z pisarzami,
dziennikarzami i artystami, wystawy malarstwa, fotografii i plastyki,
koncerty, wystepy zespol6w ludowych, projekcje filmow dokumentarnych
z zakresu walk 2go Korpusu, tradycyjne obchody Swiat Bozego Narodzenia
i Wielkanocej oraz bale sylwestrowe.
Duza czesc tego programu byla realizowana przy pomocy zasluzonego
i niestrudzonego dlugoletniego dyrektora Polskiej YMCA w Anglii,
Boleslawa Lesieckiego. Mlodziez z Francji brala udzial w dorocznych
letnich obozach organizowanych przez YMCA z Londynu. Rozwinieta
rowniez zostala wspolpraca i pomoc dla licznych organizacji jak
Stowarzyszenia Inzynierow, Student6w, Deportowanych, Artyst6w,
Malarzy, Sokola, Macierzy Szkolnej, itd. Urzadzajac wsp6lne imprezy,
umozliwiajac im drukowanie biuletyn6w, organizowanie statutowych
zebran czy spotkan.
Nie zabraklo Polskiej YMCA by wraz ze Studentami i Inzynierami
oraz UCJG deParis natychmiast po ogloszeniu w grudniu 1981r.
stanu wojennego zorganizowac, w ramach solidamosci z Polska,
zbi6rke lekarstw, zywnosci i produkt6w higienicznych. Juz 13
stycznia 1982r. piecio-osobowa ekipa YMCA polsko-francuska, pokonujac
ponad 2100 km w trudnych warunkach atmosferycznych i po licznych
kontrolach policyjnych, dotarla do Szczecina, Koszalina, Torunia,
Warszawy, Lodzi, Krakowa, Czestochowy i Wroclawia by przekazac
w osrodkach katolickich, prawoslawnych, protestanckich i nielicznych
zydowskich przywiezione dary. Odwaga i zmeczenie tych ludzi byly
swiadectwem wartosci ewangelicznej.
Dzialalnosc Polskiej YMCA we Francji przerwana zostala w 1984r.
i nie udalo sie jej wznowic mimo istniejacych potrzeb.
Smialo rzec mozna ze Polska YMCA podczas jej dzialalnosci we
Francji bezustannie przystosowywala sie do zaistniajacych potrzeb,
spelniala swe zadanie, wykazywala sile, zywotnosc i energie stosowana
do kresu jej istnienia.
Prezesami Polskiej YMCA we Francji, po 1945r. byli : prof. Z.
Dygat ; Konsol B. Samborski ; Inz. J. Zawisza ; Inz. M. Wrzecian,
( kt6rego syn, Klaudiusz, jest dzisiaj Prezesem Narodowego Ruchu
YMCA francuskiej) i Prof. J. Nomarski. Wchodzili oni jako vice-prezesi
do Prezydium Rady G16wnej Polskiej YMCA w Wielkiej Brytanii ktora
nadal dziala bardzo aktywnie dla mlodziezy polskiej w Europie.
M. Werno 2004
.