Polska YMCA we Francji
 
MIECZYSLAW WERNO
 
Historia Polskiej YMCA we Francji rozpoczyna sie od lutego 1940r. kiedy to zasluzony i niezwyklego poswiecenia Generalny Dyrektor Polskiej YMCA, Pawel Super, przybywa do Francji na zaproszenie 6wczesnego Vice-Ministra Spraw Wojskowych w tworzacym sie Rzadzie Polskim, aby zorganizowac prace w dziedzinie opieki kulturalno-oswiatowej nad zolnierzem. Zaledwie w kilka tygodni, Pawel Super zorganizowal Komitet Pracy Wojskowej i przeszkolil grono pracownik6w uruchomiajac pierwsze osrodki YMCA wsr6d formujacej sie nowej Armii , skladajacej sie w duzym procencie z mlodziezy urodzonej na emigracji, kt6ra nie znala Polski i nigdy nie widziala wojska polskiego. Powstaly wtedy biblioteki polowe, swietlice rozrywkowe, ruchome kantyny zaopatrzenia niezbednych rzeczy.
Po upadku Francji, Polska YMCA w dalszym ciagu prowadzila swoja dzialalnosc w ograniczonym zakresie dostosowanym do potrzeb i warunk6w zycia wsr6d internowanych zolniezy przebywajacych na poludniu Francji, w tak zwanych kompaniach pracy, jak i cywilnych uciekinier6w przebywajacych w schroniskach Czerwonego Krzyza. Natychmiast po wyzwoleniu Francji, YMCA przystapila do przestawienia swej dzialalnosci na tory nowo zaistnialych warunk6w.
I tak, od 1945r, w calej Francji, gdzie tylko powstaly wieksze skupiska polskie, zorganizowane zostaly swietlice stale lub ruchome w kt6rych odbywaly sie wieczome kursy techniczne i jezykowe, kursy dla uchodzc6w cywilnych i bylych wojskowych, w zakresie przygotowania do zycia i pracy, odczyty dotyczace zagadnien spolecznych, kulturalnych i gospodarczych, przedstawienia, pokazy filmowe, i wystawy.
Przy Bibliotece Polsk:iej w Paryzu, dla mlodzie:zy, zorganizowane zostalo Wyzsze Studium Polskie. Wyklady odbywaly sie 3 razy w tygodniu, w zakresie trzech wydzial6w : humanistyczny, prawny i ekonomiczny. Wsr6d wykladowc6w, m. in. byli zasluzeni i znani : Dyrektor Biblioteki , Czeslaw Chowaniec; Profesor Zygmunt Dygat (dlugoletni prezes Polskiej YMCA we Francji); Dr. Maria Galltzowska; Dyr. Waclaw Grzybowski; Dyr. Francisiek Pulaski i Ks. Dr. A. Jakubisiak. Ponadto, uruchomione zostaly kursy korespondencyjne i zawodowe oraz biblioteki ruchome.
Tak ozywiona dzialalnosc trwala do czasu kiedy zycie powojenne zaczelo powracac do stabilizacji, duza ilosc uchodzc6w politycznych zaczela wyjezdzac za Ocean, a inni,asymilujac sie w srodowisko francuskie, opuszczali skupiska polskie, co spowodowalo likwidacje ognisk i dzialalnosc ograniczyla sie do okregu paryskiego.
Praca YMCA polskiej byla skupiona w ramach Comite d' Action YMCA utworzonego zaraz po wojnie przez World's Alliance Committee of YMCA do opieki nad jencami i uchodzcami cywilnymi. Dyrektorem polskiej YMCA, do 1959r. byl Stefan Olesinski, a nastepnie Mieczyslaw Wemo do 1984 r., data zakonczenia dzialalnosci.
Po przejeciu prac i majatku Comite d' Action YMCA w latach 70 przez Narodowy Komitet Francuskiej UCJG (Union Chr6tienne de Jeunes Gens), nastapily mozolne pertraktacje pomiedzy Polska YMCA w W. Brytanii a ruchem francuskim nad zachowaniem samodzielnosci dla Sekcji Polskiej. Przy wydatnej i usilnej pomocy Dyr.Jeo Bednarka z Genewy, Polska YMCA we Francji zostala uznana jako Sekcja wchodzaca w sklad PolskiejYMKI Wielkiej Brytanii, jej prezes, Mieczyslaw Wrzecian wszedl do Rady Wykonawczej Union Chretienne de Jeunes Gens de Paris, a dyrektor Mieczyslaw Wemo do Kolegium Sekretarzy Narodowego Ruchu francuskiego. Z tego tytulu organizowal program kulturalny dla grup etnicznych w Foyer de Paris i zajmowal sie szeroko zakrojona praca socjalna w UCJG de Paris dla licznie przyjetych we Francji uchodzc6w z Chili, Vietnamu, Cambodzy i Laosu.
Reorganizacja ta pozwolila na utrzymanie stalego polskiego sekretariatu i w oparciu o dobrze polozony dom UCJG na rozw6j dzialalnosci wsr6d polonii paryskiej, mlodziezy studiujacej i nowo naplywajacej emigracji z Kraju. Urzadzano wieczory literackie, odczyty z pisarzami, dziennikarzami i artystami, wystawy malarstwa, fotografii i plastyki, koncerty, wystepy zespol6w ludowych, projekcje filmow dokumentarnych z zakresu walk 2go Korpusu, tradycyjne obchody Swiat Bozego Narodzenia i Wielkanocej oraz bale sylwestrowe.
Duza czesc tego programu byla realizowana przy pomocy zasluzonego i niestrudzonego dlugoletniego dyrektora Polskiej YMCA w Anglii, Boleslawa Lesieckiego. Mlodziez z Francji brala udzial w dorocznych letnich obozach organizowanych przez YMCA z Londynu. Rozwinieta rowniez zostala wspolpraca i pomoc dla licznych organizacji jak Stowarzyszenia Inzynierow, Student6w, Deportowanych, Artyst6w, Malarzy, Sokola, Macierzy Szkolnej, itd. Urzadzajac wsp6lne imprezy, umozliwiajac im drukowanie biuletyn6w, organizowanie statutowych zebran czy spotkan.
Nie zabraklo Polskiej YMCA by wraz ze Studentami i Inzynierami oraz UCJG deParis natychmiast po ogloszeniu w grudniu 1981r. stanu wojennego zorganizowac, w ramach solidamosci z Polska, zbi6rke lekarstw, zywnosci i produkt6w higienicznych. Juz 13 stycznia 1982r. piecio-osobowa ekipa YMCA polsko-francuska, pokonujac ponad 2100 km w trudnych warunkach atmosferycznych i po licznych kontrolach policyjnych, dotarla do Szczecina, Koszalina, Torunia, Warszawy, Lodzi, Krakowa, Czestochowy i Wroclawia by przekazac w osrodkach katolickich, prawoslawnych, protestanckich i nielicznych zydowskich przywiezione dary. Odwaga i zmeczenie tych ludzi byly swiadectwem wartosci ewangelicznej.
Dzialalnosc Polskiej YMCA we Francji przerwana zostala w 1984r. i nie udalo sie jej wznowic mimo istniejacych potrzeb.
Smialo rzec mozna ze Polska YMCA podczas jej dzialalnosci we Francji bezustannie przystosowywala sie do zaistniajacych potrzeb, spelniala swe zadanie, wykazywala sile, zywotnosc i energie stosowana do kresu jej istnienia.
Prezesami Polskiej YMCA we Francji, po 1945r. byli : prof. Z. Dygat ; Konsol B. Samborski ; Inz. J. Zawisza ; Inz. M. Wrzecian, ( kt6rego syn, Klaudiusz, jest dzisiaj Prezesem Narodowego Ruchu YMCA francuskiej) i Prof. J. Nomarski. Wchodzili oni jako vice-prezesi do Prezydium Rady G16wnej Polskiej YMCA w Wielkiej Brytanii ktora nadal dziala bardzo aktywnie dla mlodziezy polskiej w Europie.

M. Werno 2004

.